DEHB'nin Belirtileri

​

DEHB belirtileri genellikle üç temel alanda görülür:

​

1. Dikkat Eksikliği Belirtileri

• Dikkatini ayrıntılara vermekte zorlanma. 

• Dikkatini uzun süre bir görev üzerinde sürdürememe. 

• Dinlemiyormuş gibi görünme. 

• Verilen yönergeleri tamamlayamama. 

• Görev ve etkinlikleri organize etmekte güçlük çekme. 

• Sık sık eşya kaybetme. 

• Kolayca dikkatinin dağılması. 

• Günlük işlerde unutkanlık yaşama. 

​

2. Hiperaktivite Belirtileri

• Yerinde durmakta zorlanma. 

• Sürekli hareket etme ihtiyacı hissetme. 

• Sessizce oyun oynayamama veya etkinliklere katılamama. 

• Aşırı konuşma. 

• Uygun olmayan durumlarda koşma veya tırmanma davranışları gösterme. 

​

3. Dürtüsellik Belirtileri

• Sorular tamamlanmadan cevap verme. 

• Sıra beklemekte zorlanma. 

• Başkalarının sözünü kesme veya araya girme. 

• Sonuçlarını düşünmeden hareket etme. 

Belirtilerin tanı açısından anlamlı olabilmesi için uzun süredir devam etmesi, birden fazla ortamda (ev, okul, sosyal çevre gibi) görülmesi ve bireyin işlevselliğini etkilemesi gerekir.

​

DEHB'de Müdahale İçin Neler Gerekir?

​

DEHB'de etkili müdahale çok yönlü bir yaklaşım gerektirir. Müdahale planı bireyin yaşına, ihtiyaçlarına ve belirtilerin şiddetine göre düzenlenir.

​

Aile Desteği

• Ailenin DEHB hakkında bilgilendirilmesi. 

• Tutarlı kurallar ve rutinler oluşturulması. 

• Olumlu davranışların pekiştirilmesi. 

• Çocuğun güçlü yönlerine odaklanılması. 

​

Eğitimsel Destek

• Dikkat dağıtıcı uyaranların azaltılması. 

• Kısa ve net yönergeler verilmesi. 

• Görevlerin küçük parçalara ayrılması. 

• Görsel desteklerin kullanılması. 

• Düzenli geri bildirim sağlanması. 

​

Psikolojik ve Psikoeğitsel Destek

• Davranış düzenleme çalışmaları. 

• Sosyal beceri eğitimi. 

• Zaman yönetimi ve organizasyon becerilerinin geliştirilmesi. 

• Öz düzenleme becerilerinin desteklenmesi. 

​

Tıbbi Destek

Gerektiğinde çocuk ve ergen psikiyatristi veya psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirme yapılabilir. Bazı bireylerde ilaç tedavisi belirtilerin yönetilmesine yardımcı olabilir. Tedavi kararı mutlaka uzman değerlendirmesi sonucunda verilmelidir.

​

Eğitim Süreci Nasıldır?

​

DEHB'li öğrencilerin eğitim sürecinde bireysel farklılıkların dikkate alınması önemlidir.

​

Sınıf İçinde Yapılabilecek Düzenlemeler

• Öğrencinin öğretmene yakın oturtulması. 

• Dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak bir öğrenme ortamı sağlanması. 

• Kısa süreli ve yapılandırılmış etkinlikler planlanması. 

• Hareket ihtiyacını karşılayacak uygun molalar verilmesi. 

• Görevlerin aşamalı şekilde sunulması. 

​

Öğretmenin Rolü

• Açık ve anlaşılır yönergeler vermek. 

• Olumlu davranışları fark ederek pekiştirmek. 

• Öğrencinin güçlü yönlerini desteklemek. 

• Aile ve uzmanlarla iş birliği içinde çalışmak. 

​

Değerlendirme Süreci

• Ek süre verilmesi. 

• Uzun sınavların bölümlere ayrılması. 

• Alternatif değerlendirme yöntemlerinin kullanılması. 

• Öğrencinin performansını etkileyen çevresel faktörlerin göz önünde bulundurulması. 

​

DEHB, bireyin yaşamını etkileyebilen ancak doğru desteklerle yönetilebilen bir nörogelişimsel bozukluktur. Erken fark edilmesi, uygun eğitimsel düzenlemeler yapılması, aile ve okul iş birliğinin sağlanması ve gerektiğinde uzman desteği alınması, bireyin akademik, sosyal ve duygusal gelişimini önemli ölçüde destekler. DEHB'li bireylerin güçlü yönlerini ortaya çıkaran, yapılandırılmış ve destekleyici bir yaklaşım, başarılarını ve yaşam kalitelerini artırmada önemli rol oynar.